Liefde is lust

Herontwerp Robert Kruzdlo

Gödel

We kunnen niet niet weten

Altijd zijn we wel iets en

Al is dat iets niet te bewijzen

Iets moet gewoon iets zijn

@robertkruzdlo uit de bundel IJzen

De liefde is geen werkelijkheid, het is een lust, een lust om het woord te gebruiken.

In Catskill Amerika sprak ik een man die wist dat in de grondwet van de VS een tegenstrijdigheid stond. Hij ontdekte dat de VS een dictatuur kan worden. Als Trump daar weet van heeft, dan is het mogelijk een naziregime in de VS te stichten. Wordt zijn gedrag nu beter verklaarbaar? Weten de rechters in de VS wat Trump weet? Jazeker weten de rechters dat, zei de man. We love America!

*

Ik las in de kranten dat Hanna Bervoets in VPRO-zomergasten eloquent, levendig, streng in haar gemoedsaandoening, uitleggerig en om grote emoties te ervaren ze naar filmpjes op YouTube kijkt. Vooral de liefde kwam voorbij. Wat is liefde, affectie, en waarom hebben we het nodig? Bervoets eindigde die avond: ‘Liefde is gezien en getroost worden.’

Liefde is alleen een woord, zei overgrootmoeder toen ik zes jaar oud was.

‘Liefde daar veeg ik mijn kont aan af. Het is een woord, maar geen werkelijkheid.’

Ik ben het met haar eens. Liefde is een woord dat je net als Bervoets na eigen dunk kan invullen. Het is een woord dat door iedereen gebruikt wordt. Liefde is ook een illusie. Gelukkig duurt het leven langer dan de liefde. (Dan menig liefde.) Liefde is gewoon een lust. Chemie. Chemie van lusten. Vrouwen moeten dit toch weten?

*

Wil je een goede schrijver zijn, dan moet je aan de wereld van de markt ontsnappen. Dat zei de schrijver Ferrante. Ik ben het ermee eens. Ferrante was daarom lang onzichtbaar en weigerde elk interview. Schrijven zonder in het openbare leven bekend te zijn betekent, dat je je beter kan concentreren op je werk. Zo ontstond het oeuvre van Ferrante.

*

In het boek van Maeve Brennan EEN BEZOEK wordt loodzwaar theegedronken, de open haard is de enige plaats die warmte geeft en de vrouwen voeren een pestoorlog; giftige heksen bijgestaan door milde tweederangs hoela’s. Ik heb nog nooit een boek gelezen waar vrouwen nog erger dan mannen zich de frisse adem in de hersens misgunnen. De knoet van de schoonmoeder, de arme mensen die aan de deur komen, een vrouw die haar liefde van haar leven niet mag bezitten: vrouwen zijn gewoon teven. Mijn overgrootmoeder zei het al: ‘De liefde nekt je.’

Het einde van het boek van Maeve Brennan is mooi: Zij, Anastasia speelt nog één keer het gekwetste meisje. In de hoop dat het leven de liefde weer terugvindt. Nee dus.

@robertkruzdlo